11 hours ago
4
ARTICLE AD BOX
କାଠମାଣ୍ଡୁ/ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ:ନେପାଳରେ ଭୟଙ୍କର ବନ୍ୟାର କାରଣ କ’ଣ? ହିମାଳୟ ଶିଖରରେ ଏପରି ଭୟଙ୍କର ବନ୍ୟା ଆସିବାର କାରଣ କ’ଣ? ନେପାଳର ରସୁୱା ଅଞ୍ଚଳରେ ଭୟଙ୍କର ବନ୍ୟା ଯୋଗୁଁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୧୬୦ରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କର ଜୀବନ ଯାଇଛି। ୩୦୦ରୁ ଅଧିକ ଭାରତୀୟଙ୍କ ସମେତ ହଜାରେରୁ ଅଧିକ ନିଖୋଜ ଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି। ବୁଧବାର ଅପରାହ୍ନରୁ ଏହି ଭୟଙ୍କର ବନ୍ୟାର ଚିତ୍ର ଏବଂ ଭିଡିଓ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ପ୍ରସାରିତ ହେଉଛି, ଯାହା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରିଦେଇଛି। ପାଣିର ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ପୋଲ, ହୋଟେଲ, ରାସ୍ତା ଏବଂ ଟାୱାର ସବୁ ଭାସି ଯାଉଥିବା ଦେଖାଯାଉଛି। ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂଗଠନ(ଇସ୍ରୋ)ର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ୟୁନିଟ୍, ନ୍ୟାସନାଲ ରିମୋଟ୍ ସେନ୍ସିଂ ସେଣ୍ଟର (ଏନଆରଏସସି) ନେପାଳରେ ଭୟଙ୍କର ବନ୍ୟା ଉପରେ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସାଟେଲାଇଟ୍-ଆଧାରିତ ଗବେଷଣା କରିଥିଲା। ଭାରତୀୟ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଉପଗ୍ରହରୁ ମିଳିଥିବା ଚିତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରି, ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଧ୍ୱଂସର ଭୟାବହତା ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ହିମାଳୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ସବୁଠାରୁ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଘଟାଇଥିବା ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକୁ ବୁଝିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। ଭାରତରେ ୫୬ ଉପଗ୍ରହ ବର୍ତ୍ତମାନ ପୃଥିବୀ ଚାରିପାଖରେ ସକ୍ରିୟ କକ୍ଷପଥରେ ଅଛନ୍ତି। ଏନଆରଏସସିର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଅନୁସାରେ,ଏହି ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ତିବ୍ଦତର ଉଚ୍ଚ ପର୍ବତମୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କ ଅନୁସାରେ ୪.୯ ତୀବ୍ରତାଯୁକ୍ତ ଏକ ଭୂମିକମ୍ପ ସମ୍ଭବତଃ ଏକ ସର୍କ ଗ୍ଲେସିୟରକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା, ଯାହା ଫଳରେ ଏହାର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ଧ୍ୱଂସ ପାଇଥିଲା। ଏହି ଘଟଣା ବରଫ ଏବଂ ପଥରର ଏକ ବିଶାଳ ହିମସ୍ଖଳନ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା, ଯାହା ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ତଳ ଉପତ୍ୟକାକୁ ଚାଲିଯାଇଥିଲା। ଏହା ହଠାତ୍ ତଳକୁ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇ ବିପୁଳ ପରିମାଣର ପାଣି, କାଦୁଅ, ପଥର ଏବଂ ଭଗ୍ନାବଶେଷ ବହନ କରିଥିଲା। ଏହା ତ୍ରିଶୁଳି ନଦୀରେ ଏକ ବଡ଼ ବନ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା, ଯାହା ବ୍ୟାପକ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ଘଟାଇଥିଲା। ସାଟେଲାଇଟ୍ ଚିତ୍ର ଅଧ୍ୟୟନ କରୁଥିବା ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କ ଅନୁସାରେ ସର୍କ ଗ୍ଲେସିୟରର ଧ୍ୱଂସ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ବରଫ-ପ୍ରସ୍ତର ହିମସ୍ଖଳନ ଏହି ବିପର୍ଯ୍ୟୟର ସବୁଠାରୁ ସମ୍ଭାବ୍ୟ କାରଣ।
ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଯେ, ଭାରତର ଭୂମିକମ୍ପ ମନିଟରିଂ ନେଟୱାର୍କ ଅନୁସାରେ ବୁଧବାର ଭାରତୀୟ ସମୟ ସକାଳ ୮ଟା ୨୨ରେ ଭୂପୃଷ୍ଠର ୧୦ କିଲୋମିଟର ଗଭୀରତାରେ ୪.୯ ତୀବ୍ରତାଯୁକ୍ତ ଭୂମିକମ୍ପ ରେକର୍ଡ କରିଛି। ନେପାଳର ସମୟ ଭାରତର ସମୟଠାରୁ ୧୫ ମିନିଟ୍ ଆଗୁଆ। ନ୍ୟାସନାଲ ସେଣ୍ଟର ଫର୍ ସିସମୋଲୋଜି (ଏନସିଏସ) ଅନୁଯାୟୀ, ଭୂମିକମ୍ପର କେନ୍ଦ୍ରସ୍ଥଳ ରାସୁୱା ଅଞ୍ଚଳ ନିକଟରେ ୨୮.୦୭୬ ଅକ୍ଷାଂଶ ଏବଂ ୮୬.୪୯୪ ଦ୍ରାଘିମାରେ ଥିଲା। ବିପର୍ଯ୍ୟୟର ପ୍ରଭାବ ଏବଂ ପରିସୀମା ବୁଝିବା ପାଇଁ, ହାଇଦ୍ରାବାଦସ୍ଥିତ ଏନଆରଏସସି ଏକ ଦ୍ରୁତ ଭୌଗୋଳିକ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କରିଥିଲା। ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ୨୪ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୬ରେ ୟୁରୋପୀୟ ସେଣ୍ଟିନେଲ-୨ ଉପଗ୍ରହ ଦ୍ୱାରା ନିଆଯାଇଥିବା ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପୂର୍ବ ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ୨୬ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୬ରେ ଇସ୍ରୋର ରିସୋର୍ସସାଟ୍-୨-ଏ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତୋଳନ କରାଯାଇଥିବା ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଚିତ୍ର ସହିତ ତୁଳନା କରିଥିଲେ। ଭୂମିରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏବଂ କ୍ଷୟକ୍ଷତିର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କରିବା ପାଇଁ ୪ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୬ର ରିସୋର୍ସସାଟ୍-୨-ଏ ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ନୂଆ ଚିତ୍ର ସହିତ ତୁଳନା କରାଯାଇଥିଲା।
ନଦୀର ପ୍ରବାହରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ
ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପୂର୍ବରୁ ଏବଂ ପରେ ସାଟେଲାଇଟ୍ ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ନଦୀର ପ୍ରବାହରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲା। ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଭଗ୍ନାବଶେଷ ଜମା ଏବଂ ବନ୍ୟାର ସଙ୍କେତ ମିଳିଥିଲା। ଏହି ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ୟବହାର କରି, ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ପ୍ରଭାବିତ ଅଞ୍ଚଳର ମାନଚିତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପାର୍ବତ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ କିପରି ଘଟିଲା ତାହା ବୁଝିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। ଏହି ଘଟଣା ପୁଣି ଥରେ ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନାରେ ମହାକାଶ ପ୍ରଯୁକ୍ତିର ଗୁରୁତ୍ୱ ପ୍ରତିପାଦିତ କରିଛି।
ଘୂର୍ଣ୍ଣିଝଡ଼, ଭୂସ୍ଖଳନ, ବନ୍ୟା ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲ ନିଆଁ ଭଳି ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକର କାରଣ ବୁଝିବା ପାଇଁ ସାଟେଲାଇଟ୍ ଇମେଜିଂ ଅଧ୍ୟୟନକୁ ଆଜି ସବୁଠାରୁ ପ୍ରାମାଣିକ ଉପକରଣ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି। ରାସୁୱା ବନ୍ୟା କ୍ଷେତ୍ରରେ, ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପୂର୍ବରୁ ଏବଂ ପରେ ନିଆଯାଇଥିବା ଚିତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ତୁଳନା କରି ବିପର୍ଯ୍ୟୟର କାରଣ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ହୋଇଛନ୍ତି।
ଆମେରିକାର ଭୂତତ୍ତ୍ୱ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟ ସମାନ କାରଣ ଦର୍ଶାଇଛି। ଆମେରିକାର ଭୂତତ୍ତ୍ୱ ସର୍ବେକ୍ଷଣ କହିଛି ଯେ ନେପାଳ ଏବଂ ତିବ୍ଦତରେ ହିମବାହ ଭୁଶୁଡ଼ିବା ଫଳରେ ଭୂମିକମ୍ପ ଭଳି ଗତି ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ତଳିଆ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଏହାର ଭୟଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିଥିଲା। ସଂସ୍ଥା କହିଛି ଯେ ଭୂମିକମ୍ପ ଭାବରେ ରିପୋର୍ଟ ହୋଇଥିବା ଗତି ପ୍ରକୃତରେ ହିମବାହ ଭୁଶୁଡ଼ିବା ଏବଂ ଭଗ୍ନାବଶେଷ ପ୍ରବାହ ଥିଲା, ଯାହା ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ତଳିଆ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥିଲା। ଏହି ଜଳପ୍ରଳୟ ପାଇଁ ସର୍କ ହିମବାହ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି। ସର୍କ ହିମବାହ ହେଉଛି ପର୍ବତ ଢାଲ ଉପରେ ପାତ୍ର ଆକାରର ଆକାର। ଯେଉଁଠାରେ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ତୁଷାର ଜମା ହୋଇଥାଏ। ଏହି ହିମବାହ ଉଚ୍ଚ ଉଚ୍ଚତାରୁ ହିମସ୍ଖଳନ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଗଠିତ। ଯେତେବେଳେ ଭୌଗୋଳିକ କିମ୍ବା ଜଳବାୟୁ କାରଣ ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କର ସ୍ଥିରତା ବିପଦରେ ପଡ଼ିଯାଏ, ସେତେବେଳେ ବରଫ ଏବଂ ପଥର ପର୍ବତ ଉପରୁ ତଳକୁ ଖସିଯାଏ। ଇସ୍ରୋର ପ୍ରାଥମିକ ଅଧ୍ୟୟନ ଅନୁସାରେ,ଏହି ସମାନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ତିବ୍ଦତରେ ଘଟିଥିବା ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ।
Nepal Flash Floods: ନେପାଳ ଫ୍ଲାସ୍ ଫ୍ଲଡ୍: ୩୦୦ ଭାରତୀୟ ନିଖୋଜ, ମୃତ୍ୟୁ ସଂଖ୍ୟା ୧୬୦ ପାର୍
ସାଟେଲାଇଟ୍ ଚିତ୍ର ଅଧ୍ୟୟନ କରୁଥିବା ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଏହି ଘଟଣା ପ୍ରଥମେ ଏକ ହିମଖଣ୍ଡ ହିମସ୍ଖଳନ ଭାବରେ ଘଟିଥିଲା, ଯାହା ନଦୀକୁ ଅସ୍ଥାୟୀ ଭାବରେ ଅବରୋଧ କରିଥିଲା। ତା’ପରେ ପାଣି ଜମା ହୋଇ ଏକ ଅସ୍ଥାୟୀ ହ୍ରଦ ପରି ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ଏହା ପରେ ଅବରୋଧରେ ହଠାତ୍ ଫାଟ ସୃଷ୍ଟି ହେବାରୁ ବହୁ ପରିମାଣର ପାଣି ଏବଂ ଭଗ୍ନାବଶେଷ ନିର୍ଗତ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ତଳକୁ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ଦ୍ବାରା ପାହାଡ଼ ପାର୍ଶ୍ୱ ଭୁଶୁଡ଼ି ଏକ ଭୟଙ୍କର ବନ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ଏହି ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ହିମାଳୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଚିନ୍ତା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ଦୁର୍ବଳ ପର୍ବତ ପରିବେଶ, ତୀଖ ପାହାଡ଼ର ଢାଲୁ ଅଞ୍ଚଳ ଏବଂ ବିଶାଳ ହିମବାହ ନେଟୱାର୍କ ଏପରି ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ଫଳରେ ଭୂମିକମ୍ପ, ଭୂସ୍ଖଳନ, ହିମବାହ ଭୁଶୁଡ଼ିବା ଏବଂ ଆକସ୍ମିକ ବନ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା।
ଏନଆରଏସସି ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ଏହି ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ମୁଖ୍ୟତଃ ଘଟଣାର ମ୍ୟାପିଂ ଏବଂ ବୈଜ୍ଞାନିକ ବୁଝାମଣା ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ, କିନ୍ତୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ସହିତ ପରିଚିତ କିଛି ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଅନୁସାରେ ଭାରତ ପ୍ରତି ସିଧାସଳଖ ବିପଦ ସୀମିତ ହୋଇପାରେ। ବିପର୍ଯ୍ୟୟର ଉତ୍ପତ୍ତି ଭାରତ-ନେପାଳ ସୀମାରୁ ୨୦୦ କିଲୋମିଟରରୁ ଅଧିକ ଦୂରରେ। ତେଣୁ, ସବୁଠାରୁ ଗମ୍ଭୀର ପ୍ରଭାବ ତିବ୍ଦତ ଏବଂ ନେପାଳର ପ୍ରଭାବିତ ନଦୀ କରିଡର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ ରହିବ। ଭାରତ ଉପରେ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ବିଷୟରେ ଇସ୍ରୋ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ କୌଣସି ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେଇନାହିଁ।
