3 days ago
6
ARTICLE AD BOX
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ସମୁଦ୍ରରେ ଶହ ଶହ ଜାହାଜ ସାମଗ୍ରୀ ପରିବହନରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରନ୍ତି | ଏଥିପାଇଁ ଜାହାଜମାନେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଜିପିଏସ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଆପଣାଇଥାନ୍ତି | କିନ୍ତୁ ଆପଣ କେବେ ଭାବିଛନ୍ତି କି ଜିପିଏସ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଯେତେବେଳେ ନଥିଲା ସେତେବେଳେ ଜାହାଜମାନେ କିଭଳି ବିଶାଳ ସମୁଦ୍ରରେ ଦିଗ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରୁଥିଲେ | ଆଜି ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ଏବାବଦରେ କହିବୁ | ଜିପିଏସ ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ ବିଶାଳ ମହାସାଗର ପାର୍ ହେବା ନାବିକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଥିଲା। ସେତେବେଳେ ସେମାନଙ୍କ ନିକଟରେ କୌଣସି ସାଟେଲାଇଟ୍, ଡିଜିଟାଲ୍ ମ୍ୟାପ୍ କିମ୍ବା ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ଆଧାରିତ ନେଭିଗେସନ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ ନଥିଲା। ନାବିକମାନେ ଦିଗ ଓ ରାସ୍ତା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବା ପାଇଁ ତାରା, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚୁମ୍ବକୀୟ କମ୍ପାସ୍, ଗାଣିତିକ ହିସାବ, ସାମୁଦ୍ରିକ ତରଙ୍ଗ, ପବନ ଏବଂ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିଲେ।
ପୁରୁଣା ଦିନରେ ସମୁଦ୍ରରେ ରାସ୍ତା ଖୋଜିବାର ଏହି ସବୁ ମୁଖ୍ୟ ଉପାୟ ଥିଲା |
ତାରାମାନଙ୍କର ସ୍ଥିତି:
ରାତିରେ ଦିଗ ଚିହ୍ନିବା ପାଇଁ ନାବିକମାନେ ତାରାମାନଙ୍କ ସ୍ଥିତିକୁ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ। ଉତ୍ତର ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧରେ 'ଧ୍ରୁବ ତାରା' ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା, କାରଣ ଆକାଶରେ ଏହାର ସ୍ଥାନ ସ୍ଥିର ରହୁଥିଲା ଏବଂ ଏହା ନାବିକମାନଙ୍କୁ ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର ଦିଗ ଚିହ୍ନିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଥିଲା।
ମ୍ୟାଗ୍ନେଟିକ୍ କମ୍ପାସ୍
ମେଘୁଆ ପାଗ, କୁହୁଡ଼ି କିମ୍ବା ଝଡ଼ ସମୟରେ ଆକାଶୀୟ ନେଭିଗେସନ୍ ସମ୍ଭବ ହେଉନଥିଲା। ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ନାବିକମାନେ ଚୁମ୍ବକୀୟ କମ୍ପାସ୍ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିଲେ। ଏହାର ସୂଚୀ ସଦାବେଳେ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଦର୍ଶାଉଥିଲା।
ଡେଡ୍ ରେକନିଂ ଗାଣିତିକ କୌଶଳ
ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ନାବିକମାନେ ଗୋଟିଏ ଜଣାଶୁଣା ସ୍ଥାନରୁ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରି ଜାହାଜର ଦିଗ, ଗତି ଏବଂ ଯାତ୍ରା ସମୟକୁ ରେକର୍ଡ କରି ନିଜର ନୂତନ ସ୍ଥିତିର ଆକଳନ କରୁଥିଲେ।
ଆହୁରି ପଢନ୍ତୁ: Jaiswal and Fernando: ଜୟସ୍ବାଲ, ଫର୍ଣ୍ଣାଣ୍ଡୋ ଦଣ୍ଡିତ
ଲଗ୍ ଲାଇନ୍ ଓ ଗତିର ମାପ:
ଜାହାଜ କେତେ ବେଗରେ ଚାଲୁଛି ତାହା ଜାଣିବା ପାଇଁ 'ଲଗ୍ ଲାଇନ୍' ନାମକ ଏକ ପାରମ୍ପରିକ ଯନ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା। ପାଣିରେ କାଠଖଣ୍ଡ ସହ ଗଣ୍ଠି ପଡ଼ିଥିବା ଦଉଡ଼ି ପକାଯାଉଥିଲା। ଗୋଟିଏ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟରେ କେତୋଟି ଗଣ୍ଠି ପାଣିରେ ଗଲା, ତାହାକୁ ଗଣି ଜାହାଜର ବେଗ ମପାଯାଉଥିଲା। ଏହିଠାରୁ ହିଁ ସାମୁଦ୍ରିକ ଗତିର ଏକକ 'ନଟ୍' ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା।
ଉପକୂଳ ବା ସ୍ଥଳଭାଗ ନିକଟରେ ରହିବା
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଦିନରେ ନାବିକମାନେ ଖୋଲା ମହାସାଗର ମଝିକୁ ଯିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ସ୍ଥଳଭାଗର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ରହି ଯାତ୍ରା କରିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରୁଥିଲେ। ପାହାଡ଼, ଦ୍ୱୀପ, ପାହାଡ଼ିଆ ଚଟାଣ ଆଦି ସେମାନଙ୍କୁ ନିଜର ସ୍ଥିତି ଜାଣିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଥିଲା।
ଆଜିର ସମୟରେ ଏହାର ଗୁରୁତ୍ୱ:
ଆଧୁନିକ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ମୁଖ୍ୟତଃ ଜିପିଏସ, ରାଡାର୍ (Radar) ଏବଂ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ନେଭିଗେସନ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି। ତଥାପି, ଆଜି ମଧ୍ୟ ନାବିକମାନଙ୍କୁ ପାରମ୍ପରିକ ଆକାଶୀୟ ନେଭିଗେସନ୍ (Celestial Navigation) ର ତାଲିମ୍ ଦିଆଯାଏ। କୌଣସି ବୈଷୟିକ ତ୍ରୁଟି କିମ୍ବା ଜିପିଏସ କାମ ନକଲେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ତାରା ଓ କମ୍ପାସ୍ ଆଜି ବି ଜରୁରୀ ବ୍ୟାକଅପ୍ ଭାବେ କାମ କରେ।
