5 hours ago
2
ARTICLE AD BOX
‘ଗୁରୁର୍ବ୍ରହ୍ମା ଗୁରୁର୍ବିଷ୍ଣୁଃ, ଗୁରୁର୍ଦେବୋ ମହେଶ୍ୱରଃ ।
ଗୁରୁଃ ସାକ୍ଷାତ୍ ପରବ୍ରହ୍ମ, ତସ୍ମୈ ଶ୍ରୀଗୁରବେ ନମଃ॥’
ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିରେ ଗୁରୁଙ୍କ ସ୍ଥାନ ସର୍ବଦା ସର୍ବୋଚ୍ଚ। ଗୁରୁ କେବଳ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା ଜଣେ ଶିକ୍ଷକ ନୁହନ୍ତି; ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଶିଷ୍ୟର ଜୀବନର ମାର୍ଗଦର୍ଶକ, ଚରିତ୍ର ନିର୍ମାତା ଓ ଭବିଷ୍ୟତର ଶିଳ୍ପୀ। ମାତା-ପିତା ଆମକୁ ଜନ୍ମ ଦିଅନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଗୁରୁ ଆମକୁ ଜୀବନର ସଠିକ୍ ମାର୍ଗ ଦେଖାଇ ଜ୍ଞାନ, ଶିକ୍ଷା ଓ ମାନବିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧରେ ସମୃଦ୍ଧ କରନ୍ତି। ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତର ଗୁରୁକୁଳ ପରମ୍ପରା ଗୁରୁ–ଶିଷ୍ୟ ସମ୍ପର୍କର ଏକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଉଦାହରଣ। ଶିଷ୍ୟମାନେ ଗୁରୁଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ରହି ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରୁଥିଲେ। ସେଠାରେ ଶିକ୍ଷା କେବଳ ପୁସ୍ତକ ଓ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ନଥିଲା। ଶିଷ୍ୟମାନେ ସତ୍ୟ, ଶୃଙ୍ଖଳା, ନମ୍ରତା, ସେବା, ସଂଯମ, କର୍ତ୍ତବ୍ୟବୋଧ ଓ ମାନବିକତା ଭଳି ଜୀବନମୂଲ୍ୟ ଶିଖୁଥିଲେ। ଗୁରୁଙ୍କ ଆଚରଣ ହିଁ ଶିଷ୍ୟ ପାଇଁ ଏକ ଜୀବନ୍ତ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ଥିଲା।
ଏକଲବ୍ୟ ଓ ଦ୍ରୋଣାଚାର୍ଯ୍ୟ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ସାନ୍ଦୀପନି, ଅର୍ଜୁନ ଓ ଦ୍ରୋଣାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଭଳି ଗୁରୁ–ଶିଷ୍ୟ ସମ୍ପର୍କର ଉଦାହରଣ ଭାରତୀୟ ଇତିହାସ ଓ ପୁରାଣରେ ଗଭୀର ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖିତ। ଏହି କାହାଣୀଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ଅତୀତର ଗାଥା ନୁହେଁ; ଏଗୁଡ଼ିକ ଗୁରୁପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଶିଷ୍ୟର ନିଷ୍ଠା ଓ ଶିକ୍ଷାର ମହତ୍ତ୍ୱର ଚିରନ୍ତନ ସନ୍ଦେଶ। କିନ୍ତୁ ଆଜିର ସମୟରେ ଏହି ସମ୍ପର୍କରେ କିଛି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖାଯାଉଛି। ସମାଜରେ ଶିକ୍ଷାର ପ୍ରସାର ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ କେତେକ ବ୍ୟକ୍ତି ଗୁରୁଙ୍କ ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ହରାଇବାରେ ଲାଗିଛନ୍ତି।
ଆଜି ଗୁରୁ ଦିବସ : ସର୍ବପଲ୍ଲୀ ରାଧାକୃଷ୍ଣନ୍ଙ୍କ ଜନ୍ମଦିବସ
ଆଧୁନିକ ଜୀବନଶୈଳୀର ପ୍ରଭାବ
ଆଧୁନିକ ଜୀବନଶୈଳୀ, ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ବ୍ୟାପକ ପ୍ରଭାବ ଓ ତଥ୍ୟର ସହଜ ଉପଲବ୍ଧତା ଫଳରେ କେତେକ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ଅନୁଭବ ଓ ପରାମର୍ଶକୁ ପୂର୍ବପରି ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉନାହାନ୍ତି। ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆ ଓ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ରୁ ମିଳୁଥିବା ତଥ୍ୟକୁ ସେମାନେ ବେଳେବେଳେ ଗୁରୁଙ୍କ ମାର୍ଗଦର୍ଶନଠାରୁ ଅଧିକ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ ବୋଲି ଭାବୁଛନ୍ତି। ଏଠାରେ ମନେ ରଖିବା ଆବଶ୍ୟକ—ତଥ୍ୟ ମିଳିବା ସହଜ, କିନ୍ତୁ ଜ୍ଞାନ ହାସଲ କରିବା ଏବଂ ଜ୍ଞାନକୁ ସଠିକ୍ ଦିଗରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଭିନ୍ନ କଥା। ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ଆମକୁ ଅସଂଖ୍ୟ ତଥ୍ୟ ଦେଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ସେହି ତଥ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ କ’ଣ ସତ୍ୟ, କ’ଣ ଉପଯୋଗୀ ଏବଂ କ’ଣ ଆମ ଜୀବନ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ—ତାହା ବୁଝିବାରେ ଜଣେ ଭଲ ଗୁରୁଙ୍କ ଭୂମିକା ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ।
ଶିଷ୍ୟ ପାଇଁ ଗୁରୁଙ୍କ ଉପଦେଶ ମହାନ
ଯେଉଁ ଛାତ୍ର ଗୁରୁଙ୍କ ଉପଦେଶକୁ ମାନେ, ସେ ନିଜ ଭୁଲରୁ ଶିଖି ଜୀବନରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିପାରେ। ଗୁରୁଙ୍କ ଅନୁଭବ ଓ ପରାମର୍ଶ ଜୀବନର କଠିନ ପଥରେ ଏକ ଆଲୋକବର୍ତ୍ତିକା ଭଳି କାମ କରେ। ତେଣୁ ଗୁରୁଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା, ତାଙ୍କ ଭଲ ପରାମର୍ଶକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଏବଂ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ରହିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଛାତ୍ରର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ। ଗୁରୁଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରୁଥିବା ସମାଜ ହିଁ ଜ୍ଞାନ, ଶୃଙ୍ଖଳା ଓ ମାନବିକତାରେ ସମୃଦ୍ଧ ସମାଜ ଗଢ଼ିପାରିବ। ଗୁରୁଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବାର ଅର୍ଥ ଅନ୍ଧ ଭାବରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ କଥା ଗ୍ରହଣ କରିବା ନୁହେଁ। ଆଦର୍ଶ ଗୁରୁ–ଶିଷ୍ୟ ସମ୍ପର୍କର ମୂଳ ହେଉଛି ପ୍ରଶ୍ନ, ଆଲୋଚନା, ବିଶ୍ୱାସ, ଶୃଙ୍ଖଳା ଓ ପରସ୍ପର ସମ୍ମାନ। ଜଣେ ଭଲ ଶିକ୍ଷକ ଛାତ୍ରର ପ୍ରଶ୍ନକୁ ସ୍ୱାଗତ କରନ୍ତି, ଭୁଲକୁ ସୁଧାରନ୍ତି ଏବଂ ତା’ର ଲୁକ୍କାୟିତ ପ୍ରତିଭାକୁ ଚିହ୍ନଟ କରନ୍ତି। ସେହିପରି ଜଣେ ଆଦର୍ଶ ଛାତ୍ର ନମ୍ରତାର ସହ ଗୁରୁଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ଶୁଣେ, ନିଜ ଭୁଲ ସୁଧାରେ ଓ ନିଜ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ରହେ।
ଗୁରୁ ଶବ୍ଦର ରହିଛି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଅର୍ଥ? ଆପଣ ଜାଣନ୍ତି କି କାହିଁକି ପାଳନ ହୁଏ ଗୁରୁ ଦିବସ?
ଗୁରୁ ହିଁ ଛାତ୍ରର ସଠିକ ମାର୍ଗଦର୍ଶକ
ଆଜିର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ସମସ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛନ୍ତି। ପାଠପଢ଼ାର ପ୍ରତିଯୋଗିତା, ପରୀକ୍ଷାର ଚାପ, ଭବିଷ୍ୟତ ନେଇ ଚିନ୍ତା, ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆର ପ୍ରଭାବ ଓ ଅନେକ ବିକଳ୍ପ ମଧ୍ୟରେ ନିଜ ପଥ ବାଛିବା—ଏସବୁ ତାଙ୍କ ଜୀବନକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଛି। ଏପରି ସମୟରେ ଜଣେ ସହୃଦୟ ଗୁରୁ, ଛାତ୍ର ପାଇଁ ଏକ ନିରାପଦ ଓ ବିଶ୍ୱସନୀୟ ମାର୍ଗଦର୍ଶକ ହୋଇପାରନ୍ତି।
ଭଲ ଗୁରୁ ଭଲ ଛାତ୍ର ଗଢ଼ନ୍ତି
ଗୁରୁ ଓ ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପବିତ୍ର ସମ୍ପର୍କ କେବଳ ଶ୍ରେଣୀକକ୍ଷର ଚାରିକାନ୍ଥ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ। ଜଣେ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ଏକ ଭଲ କଥା, ଏକ ଉପଯୁକ୍ତ ପରାମର୍ଶ କିମ୍ବା ସମୟୋପଯୋଗୀ ଶାସନ ଜଣେ ଛାତ୍ରର ସମଗ୍ର ଜୀବନକୁ ବଦଳାଇ ଦେଇପାରେ। ଅନେକ ସଫଳ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜ ସଫଳତାର ପଛରେ ଥିବା ଜଣେ ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ଜୀବନସାରା ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି। ତେଣୁ ଆଧୁନିକତାର ଦୌଡ଼ରେ ଆମେ ଗୁରୁ–ଶିଷ୍ୟ ସମ୍ପର୍କର ମୂଳ ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ହରାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଗୁରୁଙ୍କୁ ମାନିବା ମାନେ ଜ୍ଞାନକୁ ମାନିବା, ଶିକ୍ଷାକୁ ମାନିବା ଏବଂ ନିଜ ଭବିଷ୍ୟତକୁ ସମ୍ମାନ କରିବା। ଏହି ପବିତ୍ର ସମ୍ପର୍କକୁ ସମ୍ମାନ ଓ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଆଜିର ସମାଜର ଏକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦାୟିତ୍ୱ। କାରଣ ଭଲ ଗୁରୁ ଭଲ ଛାତ୍ର ଗଢ଼ନ୍ତି, ଆଉ ଭଲ ଛାତ୍ର ହିଁ ଆଗାମୀ ଦିନର ଭଲ ସମାଜ ଗଢ଼ନ୍ତି।
-ପଦରଜ ଉମାକାନ୍ତ ନାୟକ, ପ୍ରଧାନଶିକ୍ଷକ,
ଆଳିପିଙ୍ଗଳ ହାଇସ୍କୁଲ, ବାଲିକୁଦା, ଜଗତସିଂହପୁର
